خواجه نصير الدين الطوسي ( مترجم : شاهرودى )
86
جواهر الفرائض در ارث با ترجمه فارسى ( فارسى ) قسمت 2
به نزديكان پدرى تعلّق مىگيرد « 1 » .
--> ( 1 ) . از آنجا كه فرزندان كلاله ، جانشين كلاله بوده و حكم آنان را دارند خوب است ابتدا حكم كلاله را ذكر كرده ، سپس حكم فرزندان كلاله را بيان كنيم ؛ دربارهء كلاله - به ترتيب كلالهء پدرى و مادرى ؛ كلالهء پدرى ؛ و كلالهء مادرى - فروع زير مطرح است : 1 . اگر برادر پدرى و مادرى تنها باشد همهء مال را به قرابت ارث مىبرد . 2 . اگر دو يا چند برادر پدرى و مادرى وجود داشته باشند مال را مساوى تقسيم مىكنند . 3 . اگر در كنار يك يا چند برادر پدرى و مادرى ، يك يا چند خواهر پدرى و مادرى وجود داشته باشد بر اساس آيهء « لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ » ارث را تقسيم مىكنند . 4 . اگر يك خواهر پدرى و مادرى وجود داشته باشد 2 به فرض و بقيّه به قرابت به وى ردّ مىشود . 5 . اگر دو يا چند خواهر پدرى و مادرى وجود داشته باشد 3 به فرض و بقيّه به قرابت به وى ردّ مىشود . 6 . كلالهء پدرى در صورت نبود كلالهء پدرى و مادرى به جاى او مىنشيند و حكم كلالهء أبى در حالت انفراد و اجتماع بسان كلاله پدرى و مادرى است . و با وجود كلالهء پدرى و مادرى هر چند مؤنث باشد كلالهء پدرى هر چند مذكر باشد ارث نمىبرد ؛ زيرا در كلالهء پدرى و مادرى دو سبب وجود دارد و لذا به ميت نزديكتر است و بر اساس آيهء « أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ » بر كلالهء پدرى مقدم است . آنچه تا به حال ذكر شد دربارهء كلاله پدرى و مادرى و كلالهء پدرى اعمّ از مذكّر و مؤنّث بود و دو فرع بعدى دربارهء كلالهء امى است . 7 . اگر يك كلالهء مادرى - چه مذكر باشد چه مؤنث ؛ يعنى چه برادر ميت باشد و چه خواهر ميت - وجود داشته باشد 6 به فرض و بقيّه را به ردّ ارث مىبرد . 8 . اگر دو كلالهء مادرى يا بيشتر - چه همه مذكر باشند و چه همه مؤنث و چه برخى مؤنث و برخى مذكّر - وجود داشته باشند 3 را به فرض به طور مساوى تقسيم مىكنند و بقيه را به ردّ مىبرند . همان گونه كه مشاهده مىشود در كلالهء مادرى بر خلاف كلالهء پدرى و مادرى و كلالهء پدرى ، ميان مذكر و مؤنث تفاوتى نيست و تنها چيزى كه مؤثّر است وحدت و تعدّد مىباشد . 9 . اگر خواهران و برادران متفرّق باشند ؛ يعنى برخى مادرى و برخى پدرى و مادرى ارث ميان آنها به صورت زير تقسيم مىشود : كلالهء مادرى : 1 . اگر يك نفر باشد 6 به فرض مىبرد . 2 . اگر بيشتر باشند 3 به فرض مىبرند و ميان آنها به طور مساوى - بدون تفاوت ميان مذكّر و